Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Hocalı'da "Soykırım Anıtı"nın açılışında yaptığı konuşmada, "Hocalı soykırımı 20'nci yüzyılın en kanlı suçlarından biriydi ve halkımız buna maruz kalmıştı. 30 yıl boyunca adaletsizlikle karşılaşan halkımız kimliğini, onurunu ve inancını korudu" dedi.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, eşi Mehriban Aliyeva ve diğer aile üyeleriyle birlikte, Hocalı şehrinde inşa edilen Hocalı Soykırım Anıtı'nın resmi açılış törenine katıldı. Cumhurbaşkanı Aliyev, hayatını kaybeden 613 kişinin anısına anıtın önüne çelenk koyarak saygı duruşunda bulundu. Hocalı Anıtı'nı gezdikten sonra Cumhurbaşkanı Aliyev, anı defterini imzaladı ve ardından Hocalı bölgesi topluluğunun temsilcileriyle bir araya geldi.
Hocalı'nın Azerbaycan halkı için en büyük facia olduğunu belirten Aliyev, bu faciayı dünya kamuoyuna ulaştırmak için devlet ve sivil toplum kuruluşlarının aktif çalıştığını söyledi. Özellikle Haydar Aliyev Vakfı'nın "Hocalı'ya Adalet" hareketini vurgulayan Aliyev, bu girişim sayesinde dünyanın birçok ülkesinde etkinlikler düzenlendiğini ve yayınlar yapıldığını ifade etti. Ermenistan devletinin ve destekçilerinin bu faciayı örtbas etmeye çalıştığını, ancak ısrarlı çabalar sonucunda yaklaşık 20 ülkenin Hocalı soykırımını resmen tanıdığını ve bu sürecin devam ettiğini kaydetti.
"Hocalı soykırımını gerçekleştiren, Azerbaycan halkının kanına bulaşmış haydutlar mahkeme önünde hesap vermek zorunda kaldılar" diyen Aliyev, uluslararası kuruluşların kayıtsızlığına rağmen adalete adım adım ilerlediklerini vurguladı. Yaklaşık 20 ülkenin tanıması, Vatan Savaşı ve zafer, Hocalı'nın kurtarılması ve son olarak Bakü'deki mahkeme sürecinin bu adımlar olduğunu belirtti. Savaş suçlularının bir kısmının etkisiz hale getirildiğini, bir kısmının ise mahkeme önüne çıkarıldığını söyleyerek, "İşte bu adaletin tam zaferidir" dedi.
Azerbaycan'ın haklı bir savaşta tam zafer kazandıktan sonra savaş suçlularını mahkeme önüne çıkardığını belirten Aliyev, işgal döneminde kendilerine yapılan baskı ve tehditlere rağmen iradelerinden vazgeçmediklerini ifade etti. "İşgalle barışmayacağız" mesajını defalarca ilettiklerini ve toprak bütünlüğünü askeri yolla sağladıklarını söyledi.
"Hocalı soykırımını asla unutmamalıyız" diyen Aliyev, açılan anıt kompleksinin silinmez hafızanın simgesi olacağını vurguladı. Ermenistan devletinin vahşetini ve kendi tarihlerini unutmamaları gerektiğini, her zaman güçlü ve uyanık olmalarının önemini belirtti. Düşmanın korkusunun bugün barışı sağladığını, ancak Vatan Savaşı'nın Ermenistan'a ders olmadığını ekledi.
"Artık Azerbaycan 1992'nin Azerbaycan'ı değildir" diyerek konuşmasını sürdüren Aliyev, devletin gücünü ve kendini savunma kapasitesini vurguladı. Son 80 yılda tam ve mutlak zafer kazanmış ikinci bir devlet olmadığını söyleyerek, barışın garantörünün Azerbaycan devleti ve politikaları olduğunu ifade etti. Savaş sırasında masum sivillere asla saldırmadıklarını, intikamlarını savaş meydanında aldıklarını ve şehitlerin intikamının alındığını belirtti.
Hocalı şehrinde açılan Hocalı Soykırımı Anıtı, kurbanların hatırasını yaşatmak, tarihi gerçekleri gelecek nesillere aktarmak ve milli hafızayı korumak amacıyla inşa edildi. Proje, Haydar Aliyev Vakfı tarafından hazırlanan konsept temelinde hayata geçirildi. Dört bölümden oluşan anıtta, sergi salonları, belgeler ve interaktif materyaller yer alıyor. Kompleksin avlusuna, "Hocalı'ya Adalet" kampanyasının sembolü olan badem ağaçları dikildi.
26 Şubat 1992 tarihinde Rusların desteğini alan Ermeni güçleri, Dağlık Karabağ'daki Hocalı kasabasında 106'sı kadın, 70'i yaşlı ve 63'ü çocuk olmak üzere toplam 613 Azerbaycan Türkünü öldürdü. Ayrıca 150 kişi kayboldu, 487 kişi ağır yaralandı, bin 275 kişi ise esir alındı. Naaşlar üzerinde yapılan incelemelerde sivillerin yakıldığı, gözlerinin oyulduğu ve başlarının kesildiği ortaya çıktı.
