Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Coşkun Erüz, Karadeniz'in gezegenin en sıra dışı ve kırılgan ekosistemlerinden birine sahip olduğunu vurguladı. Erüz, "6 ülkeyle çevrili bu denizin yüzeyinin altında beklenmedik bir gerçek saklı. Sularının yüzde 80'inden fazlası oksijensiz-anoksiktir. 150 metrenin altında oksijen kayboluyor ve yerini zehirli bir gaz olan hidrojen sülfid alır. Bu nedenle üst yapılı deniz yaşamı ince, ancak çok verimli bir yüzey tabakasına sıkışmıştır, bu da bu sınırlı yaşam alanını son derece değerli kılıyor" dedi.
Prof. Dr. Erüz, Karadeniz'deki biyo-çeşitliliğe yönelik en büyük insan kaynaklı tehditlerden birinin "hayalet ağlar" olduğunu belirtti. "Karadeniz'de neredeyse hiç görünmeyen, farkında olunmayan ancak her geçen yıl artan bir sorun var: terk edilmiş, kayıp veya atılmış ağ ve diğer balıkçılık ekipmanları" diyen Erüz, dayanıklı plastiklerden yapılan bu ağların on yıllarca denizde kalabildiğini ifade etti. İster deniz dibine takılmış, ister kayalara dolanmış veya akıntılarla sürüklenmiş olsunlar, bu ağların avlanmaya devam ederek hamsiden nesli tehlikedeki mersin balıklarına, kabuklulardan yunus ve kuşlara kadar her canlıyı avladığını ve büyük zarar verdiğini aktardı.
"BlackNets" projesi koordinatörü de olan Erüz, Avrupa Çevre Ajansı'na (EEA) göre Karadeniz'deki deniz kirliliğinin yüzde 85'inin plastikten oluştuğuna dikkat çekti. Küresel olarak hayalet ağların bu plastik atığın yaklaşık yüzde 10'unu oluşturduğunu, bazı kritik bölgelerde ise balıkçılık ekipmanlarının deniz çöpünün yarısını teşkil ettiğini söyledi. "Kaybolan tek bir ağ yüzlerce kilo ağırlığında olabilir ve yıllarca biyolojik çeşitliliğe zarar vermeye devam edebilir. Kontrol dışı kalan bu ağlar, görünmez, sinsi katil gibiler" açıklamasını yapan Erüz, ortak deniz Karadeniz'i korumanın her bireyin, kurumun ve özellikle balıkçıların sorumluluğu olduğunu vurguladı.
Prof. Dr. Coşkun Erüz, BlackNETS projesinin 2025 Aralık sonu itibariyle tamamlandığını, KTÜ Deniz Bilimleri Fakültesi olarak 2026 yılı itibariyle "Horizin ROWER" projesini başlatacaklarını ifade etti. Tarım ve Orman Bakanlığı işbirliği ile hayalet ağ geri toplama çalışmalarının planlandığını belirten Erüz, diğer kurumların desteği ile 2026 itibariyle yeni proje ve uygulamalarla toplumsal bilgi ve farkındalığı artırma, geri kazanım ve deniz ekosistemini rehabilite etme çalışmalarının devam ettirileceğini sözlerine ekledi.
